تأیید اولین آزمایش خون برای تشخیص آلزایمر توسط FDA؛ گامی نو در شناسایی زودهنگام این بیماری
تأیید اولین آزمایش خون برای تشخیص آلزایمر توسط FDA؛ گامی نو در شناسایی زودهنگام این بیماری
سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) برای نخستین بار یک آزمایش خون را برای کمک به تشخیص بیماری آلزایمر تأیید کرد؛ بیماریای که شایعترین نوع زوال عقل محسوب میشود و بیش از ۷ میلیون سالمند آمریکایی را تحت تأثیر قرار داده است. این آزمایش با نام Lumipulse قادر است تجمعهای غیرطبیعی پروتئین آمیلوئید در مغز را شناسایی کند؛ پروتئینهایی که یکی از نشانههای اصلی آلزایمر بوده و عملکرد سلولهای مغزی را مختل میکنند.
آزمایشی سادهتر از روشهای فعلی
تا پیش از این، اسکن PET و آزمایش مایع نخاعی (از طریق نمونهبرداری کمری) روشهای معمول برای تشخیص تجمع پروتئینهای آمیلوئید بودند، اما این روشها یا بسیار پرهزینهاند یا تهاجمی و دسترسی به آنها برای ساکنان مناطق روستایی دشوار است. در مقابل، Lumipulse تنها به یک نمونه خون از افراد بالای ۵۵ سال که دارای علائم اولیه آلزایمر هستند نیاز دارد.
دکتر چارلز برنیک، متخصص مغز و اعصاب در کلینیک کلیولند، در این باره گفت: «داشتن یک آزمایش خون باعث میشود تشخیص آلزایمر بسیار آسانتر انجام شود.»
آزمایشی برای تشخیص، نه غربالگری
این آزمایش تنها برای افراد دارای علائم اولیه بیماری طراحی شده و برای غربالگری عمومی افراد سالم توصیه نمیشود. FDA اعلام کرده که نتیجه این تست باید در کنار سایر بررسیهای پزشکی مانند معاینات نورولوژیکی، تصویربرداری مغزی و تستهای شناختی تفسیر شود.
به گفته مقامات FDA، Lumipulse با اندازهگیری نسبت دو نوع خاص پروتئین در پلاسما میتواند احتمال وجود پلاکهای آمیلوئید در مغز را تعیین کند و در بسیاری موارد نیاز به اسکن PET را کاهش دهد.
گامی مهم در مسیر درمانهای نوین
در سالهای اخیر، FDA دو داروی مهم برای درمان آلزایمر تأیید کرده است: Kisunla و Leqembi. این داروها با تزریق وریدی تجویز میشوند و با وجود اینکه بیماری را درمان نمیکنند، میتوانند روند پیشرفت آن را در مراحل اولیه کند کنند. از آنجا که این داروها با حذف پلاکهای آمیلوئید عمل میکنند، تأیید وجود این پروتئین در مغز پیششرط مصرف آنهاست. همچنین استفاده از این داروها با ریسکهایی مانند تورم یا خونریزی مغزی همراه است.
تحولی در پژوهش و مراقبت بالینی
برخی متخصصان آلزایمر پیش از این نیز از آزمایشهای خون بدون تأیید FDA برای تشخیص بیماری استفاده میکردند. اما تأیید رسمی این آزمایش از سوی FDA نه تنها دقت آن را اثبات میکند، بلکه زمینهساز پوشش بیمهای و استفاده گستردهتر از آن خواهد شد.
دکتر هاوارد فیلیت، بنیانگذار بنیاد کشف داروی آلزایمر، در اینباره گفت: «نیاز بسیار زیادی به چنین آزمایشهایی وجود داشت. این اقدام میتواند مراقبتهای بالینی و تحقیقات را متحول کند.»
ماریا کاریو، مدیر ارشد علمی انجمن آلزایمر نیز در بیانیهای اعلام کرد: «سالهاست که بیماران برای دریافت یک تشخیص ساده و دقیق دچار مشکل هستند. حالا با تأیید این آزمایش توسط FDA، امیدواریم روند تشخیص برای بسیاری از بیماران سادهتر و سریعتر شود.»
آیندهای شبیه درمان سرطان؟
فیلیت پیشبینی میکند که در آینده نزدیک آزمایشهای خون بیشتری برای تشخیص ویژگیهای دیگر آلزایمر مانند التهاب مغزی در دسترس قرار بگیرد. به گفته او، مسیر آینده درمان آلزایمر شبیه درمان سرطان خواهد بود؛ جایی که براساس بیومارکرهای دقیق، برنامه درمانی شخصیسازیشده برای هر بیمار تدوین میشود.
او در پایان افزود: «ما تازه در آغاز عصر جدیدی از تشخیص، مراقبت و تحقیقات بالینی در حوزه آلزایمر قرار داریم.»
منبع : تأیید اولین آزمایش خون برای تشخیص آلزایمر توسط FDA؛ گامی نو در شناسایی زودهنگام این بیماری
